في مسجدنا ما زدت » . « 1 » حافظ محمد بن محمود بن نجار در « اخبار مدينة الرسول » ( ص 93 ) به سخنى از مصعب‌بن ثابت اشاره مىكند كه وى از مسلم‌بن حباب حديث كرد : إنّ النّبيّ قال يوماً و هو في مصلاه : « لو زدنا في مسجدنا » و أشار بيده نحو القبلة . فلمّا توفّى عليه السلام و ولى عمر بن الخطاب ، قال : انّ رسول اللَّه قال : « لو زدنا في مسجدنا » و أشار بيده نحو القبلة . . . » . « 2 » امام بخارى در « صحيح » ، ابو داود در « سُنن » و يافعى در « مرآة الزّمان » ، از نافع به نقل از ابن‌عمر گفته‌اند كه : « خليفهء دوم اين توسعه را در سال هفدهم ه . ق . عملى ساخت . » خليفهء دوم جهت اجراى نقشه ، لازم ديد كه خانهء عبّاس بن عبدالمطّلب را خراب و آن را به مسجد منضمّ نمايد ؛ ولى عبّاس راضى به فروش يا بخشش آن نشد . ازاين‌رو ، بين آن دو ، مناقشاتى به وقوع پيوست كه تمامى كتاب‌هاى تاريخ و جوامع حديث نظر به اهميت مسأله ، آن را به روايات مختلف ذكر كرده و به شرح حقيقتش پرداخته‌اند : ابن‌سعد در « الطبقات الكبرى » و بيهقى در « سُنن » و ابوعبداللَّه حاكم در « المستدرك » و ابن‌زباله و يحيى به نقل از عبداللَّه بن ابىبكر در « اخبار المدينه » و رزين از نافع ، از ابن‌عمر در « اخبار دارالهجره » ، ابن‌اسحاق از عبداللَّه بن عبّاس و احمد بن حنبل در « مسند » ، ابن‌عساكر در « تاريخ دمشق » ، و امام ابوسحاق حربى در « المناسك و اماكن طرق

--> ( 1 ) . « به خدا شنيده‌ام ، كه پيامبرگرامى صلى الله عليه و آله مىگفت : شايسته است كه مسجدمان را توسعه دهيم ، آنچه را كه من افزودم . » ( 2 ) . « روزى پيامبر در مصلى گفت ، چه خوب بود بناى مسجد خودمان را توسعه مىداديم و با دستش به‌طرف قبله اشاره كرد . هنگامى كه وفات يافت و عمر بن خطاب زمام امور را به دست گرفت ، گفت : پيامبر فرمودند : چه خوب بود كه به مسجدمان مىافزوديم و با دستش به‌سوى قبله اشاره كرد . »